Tu właśnie leży problem. Wokół definicji narodu trwają w nauce spory, a różnice zdań dotyczą elementarnych pojęć. Najczęściej jednak - intuicyjnie - przyjmuje się, że o kwestii narodowej można mówić tam, gdzie pojawiają się poważne problemy polityczne związane z domaganiem się przez jakąś grupę respektowania jej tak czy inaczej definiowanej odrębności. Trudno nawet powiedzieć, jak liczna musi być to grupa i jak solidne podstawy musi mieć jej przekonanie o własnej odrębności. Decydującym czynnikiem nie są bowiem względy obiektywne, ale wola zamieszkującej ludności; wola rozumiana nie tyle jako płynne często preferencje wyborcze, ile raczej jako zdeterminowane dążenie do celu, przy świadomości, że cel jest odległy, a jego osiągnięcie może być kosztowne.
Trudno powiedzieć, jak liczny odsetek Ślązaków skłonny byłby dać posłuch separatystycznej agitacji. W roku 1998 Katowicka Pracownia Badań Społecznych przeprowadziła na terenie byłego województwa sondaż dotyczący identyfikacji narodowej. Jakkolwiek przeważający odsetek - 65, 5 procent badanych określiło się jako Polacy, przynależność śląską zadeklarowało 27.5 procenta. 6 procent respondentów ogłosiło się Niemcami, pozostały zaś jeden procent przypadł na osoby deklarujące przynależność podwójną: śląsko–polską lub śląsko–niemiecką. Przeprowadzenie podobnych badań na terenie Opolszczyzny oraz Morawach czeskich mogłoby pozwolić na przybliżony szacunek możliwych rozmiarów „kwestii śląskiej”, chociaż oczywiście nie przesądza o istnieniu na Śląsku odrębnego narodu. Pomijając nawet, że wypełnienie kwestionariusza to jeszcze nie wyraz woli politycznej, nawet w obrębie środowisk sympatyzujących z ruchem separatystycznym nie ma wcale pewności, czy w grę wchodzi upominanie się o prawa jednego narodu, czy większej ich liczby. Sądząc z dostępnej w maszynopisie, napisanej po angielsku pracy Tomasza Kamuselli - „The emergence of the national and ethnic groups in Silesia 1848–1918”, podobno książka ma rychło ukazać się na Zachodzie - na Śląsku żyją trzy narody, a to „Szlonzoks” („Szlonzoki?”), „Slunzaks” („Ślunzaki?”) oraz „Moravecs” („Morawianie”??), i to co najmniej, ponieważ niekiedy wskazuje na narodową odrębność jeszcze mniejszych grup regionalnych.